Ondernemen

Gevolgen van afbreken van onderhandelingen bij overnames

2 min lezen

Afbreken onderhandelingen overname

Uiteraard kunnen onderhandelingen bij overnames worden afgebroken. Er is immers nog geen overeenkomst, maar zo simpel als het lijkt is het zoals wel vaker niet. In dit artikel bespreek ik de onderhandelingsfase om uiteindelijk te kunnen concluderen wanneer afbreken van onderhandelingen toelaatbaar is en wanneer een partij schadeplichtig is. Bijvoorbeeld bij het afbreken van onderhandelingen bij een bedrijfsovername of management buy out.

Deze uitleg loopt via de letter of intent stap voor stap via het due diligence onderzoek naar de onderhandelingen over de koopovereenkomst.

Letter of intent

Na de eerste analyse en waardebepaling zullen partijen die overnamegesprekken met elkaar voeren over het algemeen een letter of intent opstellen en ondertekenen. Deze letter of intent – of intentieovereenkomst – geeft partijen een bepaalde mate van zekerheid tijdens de onderhandelingen en overnamegesprekken. Ook kan de letter of intent afspraken bevatten over de gevolgen van het afbreken van de onderhandelingen.

Naast de letter of intent hebben vier belangrijke arresten ons geleerd wanneer het afbreken van onderhandelingen gevolgen heeft.

Baris-Riesenkamp

Tijdens de onderhandelingsfase staan partijen in een bijzondere rechtsverhouding. Dit is een door de goede trouw beheerste rechtsverhouding. Afbreken van de onderhandelingen kan hierdoor aansprakelijkheid en schadevergoeding tot gevolg hebben. Nederland gaat hier vrij ver in. Engeland gaat overigens nog een stap verder; Frankrijk en België gaan hier minder ver in. Dit is een belangrijke reden om de forumkeuze of rechtskeuze in de letter of intent op te nemen.

Plas-Valburg

Als onderhandelingen dusdanig ver gevorderd zijn, dan kan het afbreken ervan in strijd zijn met de goede trouw. Partijen mochten immers verwachten dat de onderhandelingen resultaat zouden opleveren.

Sinds het arrest Plas-Valburg kennen we drie fases waarin de onderhandelingen kunnen worden afgebroken, te weten:

  1. afbreken is zonder meer geoorloofd, geen vergoeding verschuldigd
  2. afbreken is geoorloofd, mits gemaakte kosten worden vergoed (negatief contractbelang)
  1. afbreken is in strijd met redelijkheid & billijkheid (positief contractbelang)

In de eerste fase hoeft geen vergoeding te worden betaald, maar in de andere twee fases wel. Dit gevolg noemen we negatief en positief contractbelang.

Negatief contractbelang

Bij een negatief contractbelang krijgt de benadeelde partij de schade vergoed die hij geleden heeft door de onderhandelingen. Hierbij moeten we bijvoorbeeld denken aan adviseurs- en onderzoekkosten zoals juridisch advies en analisten.

Positief contractbelang

Bij een positief contractbelang moet de benadeelde partij in de positie worden gebracht als ware de overeenkomst tot stand gekomen. Dit gaat ver, want ook gederfde winst behoort tot de schadevergoedingsmogelijkheden. Dit wordt overigens zeer zelden toegewezen.

CBB-JBO

De vrijheid om de onderhandelingen af te breken houdt op, wanneer gelet op de omstandigheden van het geval, het afbreken onaanvaardbaar is. Vrijheid om de onderhandelingen af te breken moet uiteraard de hoofdregel zijn. De tweede fase van Plas-Valburg lijkt hiermee dus te vervallen.

Huurdervereniging-Koot

Wordt afbreken als onaanvaardbaar gezien, dan kan de benadeelde partij in kort geding vorderen dat moet worden verder gegaan met onderhandelingen. Dit kan natuurlijk alleen als de over te nemen onderneming niet al door een ander is gekocht. Je zult begrijpen dat het vaak geen goed idee is omdat wilsgebrek vanzelfsprekend geen ideale basis voor overname zal zijn.

Wijze les die hieruit kan worden getrokken is dat het raadzaam is om afspraken over

het onderhandelingsproces in de letter of intent op te nemen. Hierbij moeten we denken aan wat de kosten van afbreken van de onderhandelingen zijn, wat de uiterste datum is dat mag worden afgebroken en wat redenen tot afbreken mogen zijn.

Maarten Koolen

Over de auteur
Als jurist heb ik ervaring binnen de nationale en internationale trustwereld. Daarnaast heb ik als legal consultant ervaring opgedaan als company lawyer. Op dit moment ben ik eigenaar en oprichter van LegalSpot.nl
artikelen
    Gerelateerde artikelen
    Ondernemen

    4 vragen voor als het niet goed gaat met je onderneming

    2 min lezen
    Ondernemen

    Moeiteloos je project afronden met deze 7 stappen

    5 min lezen
    Ondernemen

    Hoe verwachtingenmanagement tijd bespaart

    3 min lezen