Inspiratie

Is het slim om kinderen op jonge leeftijd te laten kiezen? (deel 2)

4 min lezen

Waarom worden mensen al op te jonge leeftijd gedwongen te kiezen?

Zowel het voortgezet- als het hoger onderwijs worstelt met het vraagstuk of het wel verstandig is om de doelgroep in de leeftijdsklasse van 12 tot 21 jaar te laten kiezen. Zeker als het gaat om keuzes die verstrekkende consequenties hebben zoals het vakkenpakket. De hamvraag is op welke wijze je deze doelgroep kunt ondersteunen om betere keuzes te maken en welke voorwaarden je hiervoor moet scheppen. Of moet misschien wel het leersysteem aangepast worden op basis van het functioneren van het brein?

In deel 1 van deze serie is ingegaan op de volgende drie onderdelen:

  1. De vraag is gesteld of mensen wel of geen een vrije wil hebben. Toonaangevende hersenwetenschappers waaronder Viktor Lamme en Dick Swaab stellen dat de mens geen vrije wil heeft. Als dat waar is en we geen vrije wil hebben, dan is de hamvraag: kunnen wij überhaupt wel keuzes maken?
  2. De mens maakt tussen de 95 en 98% procent van al zijn beslissingen emotioneel. Dit gebeurt in en door het onderbewustzijn. De keuzes die door dit deel genomen worden zijn per definitie minder doordacht dan beslissingen die genomen worden door het rationele brein.
  3. Keuzestress ontstaat wanneer we uit teveel verschillende alternatieven kunnen kiezen. Bij meer dan 7 verschillende opties haakt het brein af en kiest automatisch voor nee.

In dit deel wordt de invloed van DNA op het maken van keuzes uitgelegd en waarom het kinder- en puberbrein onvoldoende in staat is om belangrijke beslissingen te kunnen overzien. In de conclusie worden een drietal mogelijke oplossingsrichtingen aangegeven.

Waarom is ons DNA belangrijk bij het maken van belangrijke keuzes

Ons DNA komt voor 50% van onze moeder en voor 50% van onze vader. DNA bepaalt voor een belangrijk gedeelte wie we zijn als mens. Ook de opvoeding speelt een belangrijke rol. Met name de opvoeding tot het achtste levensjaar heeft een bepalende invloed op ons denken.

Het DNA bepaalt in welke mate we hormonen produceren en bepaalt in welke mate we gevoelig zijn voor specifieke hormonen. Deze wisselwerking bepaalt wie we zijn als persoon en wat we wel en wat we niet leuk vinden. DNA is dus in grote mate bepalend voor waar we wel en waar we niet gelukkig van worden. Wanneer een keuze gemaakt wordt wat niet in lijn ligt met ons DNA, dan ligt ongelukkig worden of voelen op de loer.

De mens maakt tussen de 95 en 98% procent van al zijn beslissingen emotioneel. Dit gebeurt in en door het onderbewustzijn. De keuzes die door dit deel genomen worden zijn per definitie minder doordacht dan beslissingen die genomen worden door het rationele brein.

Een bijkomend probleem is dat het intelligente brein ons DNA niet kan “lezen”. Daarom weten wij als mens vaak niet precies waar we wel of niet gelukkig van worden en moeten we door schade en schande wijs worden. Hoe ouder we zijn, hoe meer levenservaring we hebben. Des te beter weten we dan wat wel of niet bij ons past. Kinderen en pubers weten dus vaak nog niet wat wel of niet bij hen past, of waar hun passie ligt.

Daarnaast laten ze zich ook nog eens gemakkelijk leiden door sociaal wenselijke druk vanuit vrienden, ouders, cultuur en andere opvoeders. Het is dus geen wonder dat kinderen vaak keuzes maken waar ze later niet gelukkig van worden.

Kinderen, pubers en het maken van keuzes

Het brein is pas tussen het 22ste en 25ste levensjaar volgroeid. Tot die tijd nog niet. Zeker tussen het tiende en veertiende levensjaar (de puberteit) loopt de communicatie tussen de verschillende hersengebieden niet optimaal. De communicatielijnen tussen de verschillende hersengebieden zijn onderhevig aan plotselinge en snelle veranderingen. Dat geldt ook voor het “bouwen” van allerlei neurale netwerken. Ook de veranderende hormoonhuishouding speelt hierbij een belangrijke rol.

Dat zijn slechts één paar redenen waarom pubers zo onvoorspelbaar zijn. Ze laten vaak ondoordacht en emotioneel gestuurd gedrag zien. Het is dus logisch dat het voor het kinder- en puberbrein heel lastig is om goede keuzes te maken. Zeker als het om lange termijn keuzes gaat zoals wat ze later willen worden en het daarbij behorende vakkenpakket. Daarom is het onverstandig om kinderen en pubers op een te jonge leeftijd al keuzes te laten maken die verstrekkende gevolgen hebben.

Mogelijke oplossingen

Oplossingen voor deze problematiek liggen langs verschillende lijnen. De belangrijkste stap is om leerlingen, docenten en ouders uit te leggen hoe het brein functioneert. Een essentieel element van de uitleg is ook het geven van duidelijke handvatten en praktische tips. Het vertrekpunt is dat wanneer je weet hoe het brein werkt, je in staat bent om andere en betere beslissingen te nemen.

De tweede oplossingsrichting ligt in het gebruiken van de inzichten die DNA geeft in relatie tot passie. Het gaat over wie je bent als mens. Dit instrument wordt nu al met succes ingezet door top kader management. Deze toepassing zal altijd op basis van vrijwilligheid moeten gebeuren.

De derde oplossingsrichting is het aanpassen van het huidige onderwijssysteem naar breinvriendelijk onderwijs. Bij breinvriendelijk onderwijs spelen aspecten zoals intrinsieke motivatie, zelfbeschikking en relevantie een belangrijke rol. Een voorbeeld daarvan is het Finse onderwijs systeem en Scholen voor Ondernemend Leren (SOL). Leerlingen hebben een grote invloed op hun leertraject en nemen kennis van de “traditionele” vakken via een geïntegreerde thematische projectaanpak.

SparkWise heeft een specifieke visie ontwikkeld op hoe je op basis van neurowetenschap situaties en voorwaarden creëert waarbinnen volwassenen, kinderen en pubers goede en gezonde keuzes kunnen maken.

Wil jij weten hoe hoog jouw breinkennis is? Doe dan alvast de Neuro Quotiënt TEST en ontvang automatisch via e-mail gratis de 7 white papers.

Marcel Bos

Over de auteur
Neuro wetenschappelijke inzichten maken een essentieel verschil bij het optimaliseren van bedrijfsprocessen. Mijn trackrecord over de afgelopen 30 jaar is een gemiddelde rendementsverbetering van €250.000 per 50 Fte. Ik ben een expert in het realiseren van zakelijk succes op een begrijpbare, snelle en doel zekere wijze. Ruim 350 DGA’s, C-level managers en professionals hebben succesvol het programma gevolg. Ik treed regelmatig op als gastspreker en ben auteur van diverse artikelen op het gebied van neuro wetenschappelijke inzichten in relatie tot zakelijk en persoonlijk succes. Aanvullende informatie om jouw business te laten groeien en jouw carrière in een stroomversnelling te brengen kun je vinden op: www.sparkwise.nl.
artikelen
    Gerelateerde artikelen
    Inspiratie

    Wordt integriteit de USP van deze tijd?

    4 min lezen
    Inspiratie

    Het meeslepend manifest als onmisbare business asset.

    3 min lezen
    Inspiratie

    Het verschil tussen motiveren en het activeren van intrinsieke motivatie

    3 min lezen