Juridisch

Rol van aandeelhouders bij een juridische fusie of splitsing

4 min lezen

De simpele uitleg is kort.

Bij een juridische fusie of splitsing neemt de Algemene Vergadering van Aandeelhouders het uiteindelijke besluit op grond van artikel 2:317 BW bij fusies en 2:334m BW bij splitsingen. Maar er is vanzelfsprekend meer. Want het komt meer dan eens voor dat het bestuur niet op één lijn ligt met de aandeelhouders.

Daarom bekijken we wat aandeelhouders in te brengen hebben en wat zij kunnen doen tegen een voorgenomen juridische fusie of splitsing.

Het besluit

Voor de kopende onderneming kan het enkele besluit van bestuurders voldoende zijn om tot een fusie te komen op grond van artikel 2:331 BW. Aandeelhouders kunnen hier wel tegenin gaan als zij voldoende aandeelhouders bij elkaar brengen en een aandeelhoudersvergadering beleggen. Andere opties zijn beschermingsconstructies vanuit de vennootschap zelf. Hierbij kunnen aandeelhouders een belangrijke rol vervullen.

Beschermingsconstructies worden over het algemeen voor twee doelen gebruikt. Dit zijn:

  1. Bestuur krijgt bij overnames de tijd om belangen van alle partijen af te wegen.
  2. Verdediging tegen vijandig bod (men wil een betere prijs, of denkt het zelfstandig beter te doen). Men wil absenteïsme tijdens de Ava opvangen of men wil de positie van bestuurders/commissarissen behouden

Wat zijn de gevolgen van verschillende soorten fusies?

Om beschermingsconstructies goed te kunnen begrijpen, is het van belang om uit te leggen wat de concentratie en gevolgen zijn van verschillende soorten fusies. Daarom staat dat hieronder in een overzicht.

juridische fusie

Welke soorten beschermingsconstructies zijn er?

Pred-bid maatregelen

Deze worden gedaan om een onverwacht bod te voorkomen voordat het management tijd heeft gehad zijn opties grondig te bezien (voorbeeld: poison pill)

Post-bid maatregelen

Deze maatregelen geven het management meer tijd om het bod te vertragen om bijvoorbeeld een betere prijs te krijgen of omdat men van mening is dat zelfstandig verder gaan betere resultaten blijft geven.

Beperking stemrecht           art. 2:118 lid 4 BW

Het aantal door eenzelfde aandeelhouder uit te brengen stemmen kan bij statuten worden beperkt. Hierbij kan bijvoorbeeld worden bepaald dat 100 aandelen, maar één stem waard zijn. Dan blijven aandeelhouders toch gelijk, maar beperk je de macht van grootaandeelhouders.

Preferente aandelen

Aandelen met een lage nominale waarde uitgeven aan een vriend. In praktijk is deze vriend over het algemeen een stichting. Het resultaat is dat het verwatering van aandelenbezit geeft en het is preferent winstdelend.

Prioriteitsaandelen              art. 2:92 lid 3 BW

Statuten bepalen dat aan aandelen van een bepaalde soort bijzondere rechten inzake zeggenschap zijn verbonden. Uitgifte van prioriteitsaandelen heeft als voordeel dat een van de bijzondere rechten de voordracht van een te benoemen bestuurder kan zijn.

Certificering van aandelen art. 2:118a BW

Certificering van aandelen resulteert in een scheiding juridische en economisch eigendom. Hierbij kan worden gekozen om een Stichting Administratiekantoor de certificaten met stemrecht te geven terwijl het economisch eigendom bij een andere partij ligt. Hierdoor kan een overname niet doorgaan.

Oligarchische clausules

Oligarchische clausules halen rechten weg bij de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Deze rechten worden aan een ander orgaan (bijvoorbeeld de Raad van Comissarissen) of specifieke groepjes aandeelhouders toegekend.

Pandora-constructies

De term pandora-constructies komt voort uit bijlage X van het Fondsenregelemnt. Bijlage X van het Fondsenreglement is inmiddels afgeschaft, maar de naam pandora-constructie is blijven bestaan.

De poison pill maakt een overname moeilijker of duurder. De flip over methode realiseert dit door een belang te nemen in de bieder, terwijl de flip in methode zorgt dat bestaande aandeelhouders hun belang kunnen vergroten.

De golden parachutes zorgen ervoor dat bestuurders extreem hoge beloningen krijgen als zij hun baan verliezen na een fusie of overname.

Crown-jewel constructies zorgen ervoor dat het meest waardevolle deel van de onderneming buiten de overname wordt gehouden.

Tot slot zijn daar nog enkele minder bekende mogelijkheden:

  • White knights          Hierbij wordt gezocht naar een partij die men liever als partner ziet
  • Pac Man defence     Bestaat uit een tegenbod op de bieder
  • Greenmail                Eigen aandelen inkopen (dure optie)
  • Shark repellant    Dit is een verzamelnaam voor vele opties, maar het komt er op neer,dat bestaande bedrijfsvoering wordt verpest om de overname te voorkomen (zéér kostbaar)

Bij het opzetten van beschermingsconstructies worden vaak advocaten ondernemingsrecht ingezet. Zij kunnen naast het opzetten van beschermingsconstructies ook bekijken wat bedrijven kunnen doen als een doelvennootschap een fusie of overname lijkt te willen tegenhouden.

Jurisprudentie

Een juridische uitleg zonder jurisprudentie is niet compleet. Daarom bespreek ik kort drie arresten die vorm hebben gegeven aan de toelaatbaarheid van beschermingsconstructies en invloed van aandeelhouders in Nederland.

Breevast/ Uni-Invest arrest

Maatgevend in de bepaling of en wanneer beschermingsconstructies zijn toegestaan komt voort uit het arrest Breevast/Uni-Invest.

De Ondernemingskamer oordeelde hier, dat beschermingsconstructies zijn toegestaan, tenzij:

  • In strijd met de wet                                                           (Gucci)
  • In strijd met de R&B                                                         (Rodamco)
  • In strijd met Corporate Governance Codes

Gucci arrest

LVMH bouwt een belang op in Gucci zonder openbaar bod. Toch krijgt het controle door absenteïsme van aandeelhouders. Gucci besluit om aandelen uit te geven aan een stichting ten behoeve van zijn werknemers door middel van een lening van Gucci. LVMH ging naar de Ondernemingskamer en was van mening dat de blokkering van stemrechten en de lening in strijd waren met de wet.

Geoordeeld wordt, dat het een onderneming vrij staat om beleid te voeren gericht op het voorkomen van een overname zolang dit niet in strijd is met de wet.

Rodamco arrest

Westfield had een groot belang in Rodamco. Deze wilde het belang niet uitbreiden, maar de partijen werden het niet eens over het beleid. Rodamco gaf preferente aandelen uit aan een stichting met optie op meer verwatering van het belang van Westfield. Westfield stapt hierop naar de Ondernemingskamer. Deze oordeelt dat beschermingsmaatregelen gerechtvaardigd kunnen zijn, als deze noodzakelijk zijn voor de continuïteit van de vennootschap.

Maarten Koolen

Over de auteur
Als jurist heb ik ervaring binnen de nationale en internationale trustwereld. Daarnaast heb ik als legal consultant ervaring opgedaan als company lawyer. Op dit moment ben ik eigenaar en oprichter van LegalSpot.nl
artikelen
Gerelateerde artikelen
Juridisch

Beeld- en geluidsopnames; wat mag wel en wat mag niet?

3 min lezen
Juridisch

De ambtenaar wordt werknemer! Daar gaat de wet normalisering rechtspositie ambtenaren voor zorgen!

2 min lezen
Juridisch

Legalista start vergelijkingssite voor juridische dienstverleners

2 min lezen